SÔNG, CẦU, ĐÒ.. NỖI NHỚ

Cầu Bến Tre 1 (đang thi công)

Tưởng như bóng mẹ vẫn còn trên sông
(Trích từ web site Nguoi Ben Tre)

Cầu Bến Tre 1 trước đây (sau 1975)
(Trích từ web site Nguoi Ben Tre)

Buổi chiều, nước đầy sông chảy te te, cây cầu mới xây trông giống một con cá sấu bự nằm vắt ngang, bốn cái cầu thang lên xuống dành cho người đi bộ trông giống bốn cái chân chống lên hai bờ sông, cái đầu xa khuất đâu tuốt bên Miễu Cái Đôi, còn cái đuôi thẳng đuột thò ra tới tận bồn binh Huê Liên. Ờ... Bến Tre đã có cầu Cá Lóc, cầu Kiến Vàng, cầu Cá Trê, bây giờ gọi cầu này là “cầu Cá Sấu” thì ấn tượng hơn là gọi cầu Bến Tre 1 phải không?

Nước đầy ăm ắp mà tôm cá thì đâu hết trơn. Cái thời mỗi chiều, vào con nước rong tháng 10, lại thấy từng bầy cá linh nổi đuôi đỏ cả mặt sông, ra bờ sông gánh nước thế nào cũng làm lọt vào thùng nước vài con cá, cái thời đó qua huốt hồi nào không hay! Bờ sông cũng không còn mấy chiếc ghe chiếc đò! Ở cái xứ sông nước này mà bây giờ tìm ra một đứa con trai con gái biết chèo ghe thiệt khó còn hơn tìm ra con cá linh tháng tư. Đi dọc theo bờ sông lan man nhìn con nước mấp mé tràn bờ mà nhớ ông bà ông vãi gì đâu. Chỉ có một mặt sông, một dòng chảy mà biết bao nhiêu chuyện “thương hải biến vi tang điền” diễn ra như một thước phim dài.

Không ảnh cầu Bến Tre năm 1968
(Trích từ web site Nguoi Ben Tre)

Nhớ bến đò ngang Cái Cối có cái cầu đò lộ ra những hạt đá sạn trắng tròn tròn nho nhỏ chiều nào cũng ra tắm, quậy đùng đùng trong dòng nước thiệt là sạch, thiệt là mát. Nhớ bóng dáng Mẹ nghiêng nghiêng và dáng khắc khổ của Ông Ngoại chèo đò trên bến sông này. Lại nhớ những chiều tan học, cả đám học trò nhảy ào ào vào con đò khẳm lừ, mặc cho ông lái đò quát tháo chặn lại, để đến khi đò ra tới giữa sông thì đứa nào đứa nấy im re, mặt mày xanh mét, cứng người lo lắng nhìn con nước chảy xiết vuốt dọc theo be chiếc đò chỉ mấp mé dòng nước có mấy phân. Nhớ cây cầu sắt sơn màu bạc và nhớ tuổi 15 tò tò làm cái đuôi của một bông hồng mà chưa bao giờ dám bước lên thêm một bước để làm quen. Ước chi cây cầu dài thiệt là dài, đi hoài không hết! Nàng đẹp như một nàng tiên đâu đó trong cõi thiên thai – cái cõi thiên thai giống như cái hình in trên hộp bánh có bốn chữ Trung Thu Nguyệt Bỉnh – đột ngột hạ giới khiến tuổi 15  ngất ngây và xa cách!

Tang thương 1968. Chợ Bến Tre
(Trích từ web Nguoi Ben Tre)

Rồi tới những ngày dữ dội binh đao!... Quê hương điêu tàn khói lửa! Nhớ hình ảnh một người mẹ trẻ tay dắt đứa con gái chừng bốn năm tuổi hấp tấp dừng bước trước cổng đồn ngay dưới chân cầu. Người mẹ trẻ đó gào lên bi thiết: Anh ơi… anh… anh còn sống không! Không có tiếng trả lời! Tiếng trực thăng, tiếng bom đạn nổ ầm ầm chung quanh là tiếng trả lời! Thứ tiếng trả lời của địa ngục, của lòng hận thù! Không có tiếng trả lời của tình yêu. Rồi cái tiếng than vãn yếu ớt cất lên: Chắc ba chết rồi con… Một tiếng nấc ngắn, rồi một quyết định chắc trong đời người phụ nữ ấy không khi nào dám nhớ lại chỉ trừ trong các giấc mơ hãi hùng: Chạy con, chạy mau con, đi con! Tình yêu không còn trong cái đồn ấy!? Tình yêu nằm lại trong cái đồn ấy!? Hay tình yêu đang tiếp tục sống trong nắm tay dắt díu của người mẹ trẻ?! Nhớ tới lúc chạy tới giữa cầu, quay lại đứng nhìn 3 chiếc trực thăng xả đạn, rocket tới tấp vào mái nhà mới chỉ hôm trước còn là chốn yên ấm của bốn mẹ con. Mái nhà bốc khói nghi ngút. Vậy là con chó Ki, mấy quyển tập mới tinh, lòng giấy thơm phức mới viết có hai ba bài và cây viết hiệu Pilot cắc củm mới mua cháy tiêu rồi. Cả xóm cháy phừng phừng... Nhớ những ngày tháng giêng dòng sông đầy xác người trôi ra trôi vào, tấp vô mố chân cầu lỗ chỗ vết đạn ba bốn chục xác người – có cả xác một con heo - phình trương, lẫn lộn giữa những chiếc ghe có con mắt ghe mở to trầy xước như hoen lệ. Trên bờ một cái chợ tang thương vẫn họp bên cái nhà lồng chợ ám khói lở loét liêu xiêu…

Đò buồn... đợi bán!

Không còn mấy con đò
(Chụp tại Bến Lở)

Người buồn và ván cờ... buồn!

Có những năm tháng xăng dầu hiếm hoi, xe cộ mục nát, quản lý vận tải tồi tệ, chuyện đi xe đò là một cực hình nên đò dọc là một lựa chọn tốt hơn (!). Nhớ những con đò dọc chạy về đêm. Con đò chạy theo con nước, phần lớn thời gian chỉ nổ máy cầm chừng thả trôi theo dòng để tiết kiệm nhiên liệu. Đò Thạnh Phú – Bến Tre chẳng hạn, mỗi ngày chỉ chạy một chuyến, xuất bến ở bến chợ Thạnh Phú lúc 12 giờ đêm. Đi đò phải đem theo cái võng. Xuống đò xong là mắc võng lên. Nằm đong đưa tòn ten, lắc lư theo nhịp sóng, ngủ lơ mơ, thôi kệ chừng nào tới thì tới. Chừng ba giờ sáng thì tới đầu Cồn Ốc, thấy mờ ảo vầng sáng của thị xã Bến Tre, mọi người sột soạt thức dậy. Lại bồn chồn cả tiếng đồng hồ cho tới lúc đò đi qua ánh đèn vàng quạch của dạ cầu Bến Tre. Đò cập vào Bến Lở. Trời còn tối thui, ba chân bốn cẳng đi bộ riết về nhà, gõ cửa gọi: Mẹ ơi, con về nè mẹ ơi…  Bây giờ thì không còn mấy con đò. Trên bến còn thấy một chiếc đò buồn hiu treo cái bảng "ĐÒ BÁN". Mấy tay chạy xe ba-gác, khuân vác không có việc gì làm trầm ngâm ngồi đánh ván cờ. Cái ván cờ cuộc đời mà cả hai bên đều bị chiếu tướng!

Cầu thi công gần xong,
nhìn từ phía Ấp An Thuận - Xã Mỹ Thạnh An

Kí ức dòng sông, cây cầu và những con đò ngang đò dọc! Những thứ đó làm nên lịch sử rất riêng vẫn lung linh ẩn hiện trong những tối về ngồi lại bên bờ sông. Trong sâu thẳm của đêm, tiếng máy nổ của một chiếc ghe bầu nào đó lầm lũi, chỉ thấy hai ánh đèn bên xanh bên đỏ, như nặng nề tâm sự, chậm chạp đi qua dạ cầu. Bây giờ đứng trên lan can cây cầu đẹp đẽ sang trọng – nhìn xa trong bóng đêm – biết ai đó một đời sóng gió giang hồ có còn nhớ không những tháng ngày qua?

Cầu mới và những con mắt đêm...

KARAOKE

Già Bảy có thói quen ngủ ngoài hiên nhà. Nhà già Bảy ở cuối miếng giồng, suốt ngày gió đồng lồng lộng thổi miên man. Ngủ ngoài hiên rất mát, thoáng, mà lại không có muỗi nữa thì tội gì mà chui vô buồng cho ngộp! Già Bảy nói lí do chuyện già Bảy ngủ hiên nhà là vậy, nhưng bà Bông hàng xóm thì cho là già Bảy nói vậy mà không phải vậy, bởi vì có bữa đầu hôm thì thấy già Bảy còn nằm thẳng đơ ở đó nhưng chừng 2, 3 giờ sáng bà Bông thức dậy nhổ rau, chuẩn bị hàng bông để đưa ra chợ sớm, ngó qua nhà già Bảy thì thấy cái ghế bố của già Bảy trống huơ trống hoác. Có méc với bà Bảy rồi nhưng chỉ thấy bả cười tủm mà thôi… Khuya nay cũng vậy. Trăng tháng giêng sáng lững lơ. Già Bảy đang nằm lơ tơ mơ ngoài hiên ngắm trăng miệng hát nho nhỏ cái câu "có biết chăng đời trai phong sương…” mà trong bụng bực bội lắm. Bài nào già Bảy thích hát cũng có ca từ êm ái dễ chịu, dễ thương chớ có đâu như mấy bài làm hại của mấy bà hát hồi chiều!

Số là như vầy! Ngẫm nghĩ nhà mình cũng ở chỗ hơi heo hút, hồi xưa ở phố chợ còn biết đến không khí tết, chớ như bây giờ về giồng đây thì đêm trừ tịch chỉ trừ khi có tiếng pháo mới biết xuân sang – mà pháo thì bị nhà nước cấm tiệt rồi – còn thì giao thừa mấy năm nay lạnh tanh, bà con đi ngủ ráo, già Bảy mới mua cái giàn karaoke để tết nhứt hát chơi đón giao thừa.

Bây giờ cái giàn karaoke lại gây rắc rối cho già Bảy. Ai đời ngó xuống mà coi! Hồi chiều già mới sương sương một chút thì mấy bà bèn tước cái micro trên tay già Bảy – gọi là “chiếm đài phát thanh” – để mấy bả hát từ 7 giờ đến gần 12 giờ đêm. Càng hát càng hăng, chị em phụ nữ ban đầu còn hát mấy bài huê tình nhạc nhẹ, riết rồi mấy bả hứng tình hát tới lambada thì già Bảy cũng động kinh luôn. Con heo 2 tạ bên nhà bà Bông cũng giựt giựt hip hop theo nhịp hát của mấy bà. Trời đất ơi, đến đúng 12 giờ đêm, chồng bà Bông hớt hơ hớt hãi từ nhà bển chạy qua tri hô: "Bà con ơi… cứu … cứu… con heo nái của tui nó lên tăng-xông chết rồi…!"

Đó… bây giờ mới thấy rắc rối, thầy bói nói đúng là già Bảy năm nay bị sao La Hầu mà. Bà Bông đổ lỗi cái karaoke làm chết con heo của bả! Vậy hả!? Thôi, mai mốt không cho bả qua hát nữa. Bả mà hát có khi con trâu của bả còn chết nữa là!

(Phụ chú: Theo "tác giả" cái "chiện" này - tức là Già Bảy - thì đây là chuyện thiệt 100%, nhưng chỉ để "tiếu lâm" mà chơi về cái nạn ô nhiểm âm thanh. Già Bảy là người nghiện karaoke nên rốt cuộc giải pháp cho sự cố chết con heo nái mà già Bảy có thể nghĩ tới chỉ là chừng nào thì chồng bà Bông mời Gíà Bảy qua ăn cháo lòng mà thôi!!!)

Những ngày nắng đẹp.

Cả gia đình lại sum họp.
Vui quá là vui

Sau chuyến xe buýt nóng quá trời,
Cả gia đình cuốc bộ vào khu Cần Giờ  Resort.
Du lịch theo kiểu ba-lô xem ra làm anh chị sui mệt lữ...

Ăn xong là hết mệt và cười toe thôi mà..

Điều mà bố ưng ý nhất:
Dựng cho bố cái giàn bầu!

"Má gói mấy đòn bánh tét này
để tặng hai chị sui nghe!"

Chuẩn bị ...

Đồng vợ đồng chồng, ta nấu nồi bánh tét...

Lâu lắm rồi bố mới được nghe
tiếng đàn của con gái.
Bản Domino ngày nào
giờ được nghe trong ánh lửa
bập bùng của nồi bánh tét...

Một năm dài thật là dài. Các con đều vất vả sinh nhai ở các nơi xa thật là xa. Thật hạnh phúc được có vài ngày gia đình đều có đủ mặt bên nhau, có cả anh sui chị sui. Vì các con ngay mồng một tết đã phải trở về với công việc của tụi nó nên năm nay cả nhà ăn tết theo kiểu vua Quang Trung. Tức là ăn tết từ 23 tháng chạp để đến 8 giờ sáng mồng một tết là… xong, ai về nơi nấy! Tuy nhiên thật là sảng khoái để được cuốc bộ mấy cây số với anh sui vào bãi biển Cần Giờ, để được trong đêm khuya ngồi nhâm nhi với anh sui tách cà phê nóng (kể cả tách trà Lipton mà anh sui với mình đều nhất trí … chê dở ẹt!), tám với nhau đủ thứ chuyện đời, cùng nghe tiếng reo vi vu của phi lao hòa lẫn trong tiếng sóng biển rì rào ở bãi biển Cần Giờ. Thật sung sướng mấy ngày giáp tết được nhờ hai chàng rể dựng cho bố vợ cái giàn để trồng bầu, trồng bí. Mấy cây cột xi-măng thì mình mua đã gần một năm nay, nhưng nặng quá, sức già một mình không thể nào vác nổi đến vị trí dựng cái giàn, phải chờ đến mấy ngày này và nhờ sức trẻ của hai chàng rể mới xong! Và năm nay lại phục hồi nồi bánh tét. Năm nay không nấu nhiều bánh nữa, vì mùng một tết thì kể như hết tết rồi, chỉ vừa đủ để chia sẻ với mấy bên sui gia, với em út, vậy mà rất vui. Khoảnh khắc ngày xuân rồi qua nhanh, vừa đủ để nhớ nhung những ngày nắng đẹp…

Bella, 4 tháng tuổi,
 thành viên mới của gia đình
đang thắc mắc có gì mà rộn ràng vậy!!!?!.

Nhành lan bé tí này cũng vừa kịp ra hoa

Chút khói lá khô chiều giáp tết, biết đâu rồi sẽ lại bâng khuâng!....

Nông sản đầu năm...

Ới bà con ơi! Đầu năm đào được củ khoai mì "cổ thụ". Tính làm bánh tầm khoai mì đây! Có ai tới ăn phụ tui hông?

YÊN TĨNH MỒNG BA

...
Sáng mồng ba. Các con đã trở về với nơi chúng ở, theo chồng, theo công việc sinh nhai, bay xa tít mù vạn lý ngoài kia khỏi tầm chân mây. Vợ đã theo bạn bè đi vãn cảnh chùa. Chỉ còn một mình trong tĩnh lặng. Ra vườn... Trong vườn nắng pha lê, cành mai trắng dịu dàng nở một đóa chào xuân. Trong khí xuân hãy còn thanh tân, ngọc lan nhẹ nhàng tỏa hương. Đâu đó trong vườn quen thuộc mấy tiếng chim líu ríu như câu chào. Không gian rất êm, rất mong manh. Tự dưng thèm nghe lại một bài hát cũ:

Ngày ấy khi Xuân ra đời
Một trời bình minh có lũ chim vui
Có lứa đôi, yêu nhau rồi
Hẹn rằng còn mãi không nguôi
Nhạc lắng hương xuân bồi hồi
Như vì tình ai tiếng hát lên ngôi
Nói với nhau, yêu nhau rồi
Một ngày còn mới tươi môi.
Rồi nắm tay cùng nói vui
Những câu êm êm không rời vai.
Rồi lả lơi, hình dáng ai
Khuất xa biến vào nẻo khơi.
Từ đó khi xuân tái hồi
Cho bùi ngùi thương nhớ tới xa xôi.
Nhớ tới câu thương yêu người
Một ngày tuổi mới đôi mươi. (*)

Lòng yên tĩnh để cho sống lại một ngày tuổi mới đôi mươi…

(*) Khúc hát thanh xuân (One day when we were young - Johann Strauss Jr.) - lời Việt của Phạm Duy
(Ca sĩ Trần Thu Hà trình bày.)

Bản tiếng Anh:

One day when we were young, that wonderful morning in May, you told me you loved me. When we were young one day,  sweet songs of spring were sung and music was never so gay, you told me you loved me. When we were young one day,  you told me you loved me and held me close to your heart. We laughed then, we cried then... Then came the time to part.  When songs of spring are sung, remember that morning in May, remember you loved me when we were young one day.  We laughed then, we cried then... Then came the time to part.